Tác dụng 3 pedal của đàn piano

Khi quan sát một cây đàn piano, không ít người sẽ tự hỏi: “Tác dụng của 3 bàn đạp trên đàn Piano để làm gì?” ~ Thực tế, đó chính là pedal – một bộ phận quan trọng giúp người chơi kiểm soát âm thanh và truyền tải cảm xúc một cách tinh tế hơn trong từng bản nhạc.

Bài viết này, Tổng kho đàn Piano Nhật Bản tại Hà Đông sẽ cùng bạn khám phá chi tiết từ chức năng, công dụng và cách sử dụng của bộ phận quan trọng này trên đàn dương cầm nhé!

Pedal piano là gì?

Pedal của đàn piano là hệ thống bàn đạp được lắp đặt ở phía dưới thân đàn. Thông thường, đàn piano sẽ có 3 pedal với những chức năng riêng biệt, cho phép người chơi điều chỉnh âm thanh theo ý muốn.

Việc sử dụng pedal giúp âm thanh không còn khô cứng mà trở nên mềm mại, có độ ngân, độ luyến và chiều sâu rõ rệt. Nhờ đó, bản nhạc trở nên giàu cảm xúc hơn, thể hiện được sắc thái từ nhẹ nhàng, sâu lắng đến mạnh mẽ, cao trào.

Các loại pedal của đàn piano

Dù chỉ là một bộ phận nhỏ gọn và thoạt nhìn trên mỗi cây đàn Piano Nhật Bản đều thấy giống nhau, tuy nhiên pedal có một số loại không hề giống nhau các bạn nhé.

Pedal trên Grand Piano và Piano điện

Tùy theo từng dòng đàn và mục đích sử dụng, piano có thể được trang bị 2 hoặc 3 pedal. Tuy nhiên, phổ biến nhất trên thị trường vẫn là loại 3 pedal với đầy đủ chức năng.

+ Pedal bên phải – Pedal vang âm (Sustain/Damper Pedal)

Pedal của đàn Piano nằm ở vị trí bên phải quan trọng nhất và được sử dụng nhiều nhất. Khi đạp pedal này, âm thanh sẽ được giữ lại và ngân vang lâu hơn ngay cả khi người chơi đã nhấc tay khỏi phím đàn.

Nhờ đó, các nốt nhạc được kết nối mượt mà, không bị rời rạc, đặc biệt khi chơi hợp âm hoặc rải ngón. Điều này giúp bản nhạc trở nên liền mạch, bay bổng và giàu cảm xúc hơn.

+ Pedal bên trái – Pedal giảm âm (Soft Pedal)

Pedal này có tác dụng làm giảm âm lượng của tiếng đàn Piano. Khi sử dụng, cơ chế bên trong sẽ dịch chuyển búa đàn, khiến lực tác động lên dây giảm đi.

Kết quả là âm thanh phát ra nhẹ nhàng hơn nhưng vẫn giữ được độ sáng và tự nhiên. Pedal giảm âm thường được dùng trong những đoạn nhạc cần sự tinh tế, nhẹ nhàng hoặc tạo hiệu ứng tương phản trong biểu diễn.

+ Pedal ở giữa – Sostenuto Pedal

Đây là pedal có chức năng đặc biệt hơn so với hai pedal còn lại. Nó cho phép giữ lại âm thanh của một số nốt cụ thể được chọn trước, trong khi các nốt khác vẫn hoạt động bình thường.

Ví dụ: Khi bạn nhấn phím Đô và Rê rồi đạp pedal này, hai nốt đó sẽ tiếp tục ngân vang, còn các nốt khác chơi sau đó sẽ không bị ảnh hưởng. Điều này rất hữu ích khi cần giữ nền âm trong khi vẫn chơi giai điệu phía trên.

Pedal trên đàn Upright Piano

Đối với đàn upright (đàn đứng), hệ thống pedal cũng thường gồm 3 bàn đạp, nhưng có một số khác biệt nhỏ.

• Pedal bên phải (Sustain) và pedal bên trái (Soft) vẫn giữ nguyên chức năng giống như trên đàn grand piano.
• Pedal ở giữa (Muffler Pedal): Thay vì giữ âm có chọn lọc như Sostenuto, pedal này có tác dụng giảm âm lượng tổng thể xuống mức rất thấp bằng cách chèn một lớp nỉ giữa búa và dây đàn.

Pedal giữa trên upright piano thường được sử dụng khi luyện tập, đặc biệt vào buổi tối, giúp hạn chế tiếng ồn mà vẫn đảm bảo người chơi có thể luyện ngón hiệu quả.

Tham khảo: Biện pháp bảo quản đàn Piano mùa nồm ẩm ở miền Bắc

Vai trò của pedal trong biểu diễn piano

Pedal không chỉ là một phụ kiện mà còn là “linh hồn thứ hai” của cây đàn piano. Nếu phím đàn tạo ra nốt nhạc, thì pedal chính là yếu tố giúp hoàn thiện cảm xúc.

Một người chơi piano giỏi không chỉ đánh đúng nốt mà còn biết sử dụng pedal đúng lúc để:

• Tạo độ vang và chiều sâu cho âm thanh
• Kết nối các câu nhạc mượt mà
• Điều chỉnh sắc thái mạnh – nhẹ
• Tăng tính biểu cảm cho bản nhạc

Hiểu rõ về pedal piano sẽ giúp bạn nâng cao kỹ năng chơi đàn một cách đáng kể. Dù là người mới bắt đầu hay đã chơi lâu năm, việc luyện tập sử dụng pedal đúng cách sẽ giúp bạn kiểm soát âm thanh tốt hơn và truyền tải cảm xúc một cách trọn vẹn.

Nếu phím đàn là “ngôn ngữ”, thì pedal chính là “cảm xúc” – và khi hai yếu tố này kết hợp hài hòa, bạn sẽ thực sự “kể chuyện” bằng âm nhạc.

Hướng dẫn chọn đàn Piano cho người mới bắt đầu

Hướng dẫn sử dụng Pedal piano đúng cách cho người mới

Pedal là “chìa khóa cảm xúc” giúp bản nhạc trở nên mềm mại và giàu chiều sâu hơn. Tuy nhiên, để sử dụng pedal hiệu quả, người chơi cần hiểu rõ cách nhấn và thả pedal sao cho phù hợp với từng giai điệu.

Kỹ thuật nhấn Pedal piano

Khi đạp pedal xuống hết hành trình, các dây đàn sẽ được giải phóng khỏi bộ phận chặn (damper), từ đó rung tự do và tạo ra âm thanh ngân vang đầy đặn nhất.

Tuy nhiên, không phải tất cả các dây đàn đều phản ứng giống nhau:

• Dây ở âm vực cao (ngắn và mỏng): rung nhanh và tắt nhanh, nên ít bị ảnh hưởng bởi pedal.
• Dây ở âm vực trung và thấp (dài và dày): rung lâu hơn, dễ bị ảnh hưởng mạnh khi dùng pedal.

Chính vì vậy, nếu đạp pedal quá sâu hoặc giữ quá lâu, đặc biệt khi chơi các nốt trầm, âm thanh dễ bị dày, đục và chồng lấn lên nhau.

Trong thực tế, khi chơi piano, người chơi thường sử dụng cả âm cao và âm thấp cùng lúc. Do đó, việc đạp pedal cần linh hoạt, không cứng nhắc. Quan trọng nhất là phải luyện tai nghe để cảm nhận độ vang và điều chỉnh pedal sao cho âm thanh luôn rõ ràng, hài hòa.

Kỹ thuật thả Pedal piano

Khi bạn nhả pedal, các damper sẽ chạm lại vào dây đàn, làm dừng dao động của dây – đây chính là thao tác “cắt âm”.

Tốc độ thả pedal đóng vai trò rất quan trọng:

• Thả nhanh: âm thanh dừng đột ngột, rõ ràng, dứt khoát.
• Thả chậm: âm thanh tắt dần một cách mềm mại, tự nhiên.

Ảnh hưởng của việc thả pedal cũng khác nhau tùy theo âm vực:

• Âm cao: phản ứng rõ với thao tác thả pedal, dễ nghe thấy sự ngắt âm.
• Âm thấp: ít bị ảnh hưởng hơn, do độ rung dài và mạnh.

Nếu người chơi không kiểm soát tốt khoảng thời gian giữa việc nhấn và thả pedal, âm thanh rất dễ bị “nhòe”, các nốt chồng lên nhau gây cảm giác rối và thiếu rõ ràng.

So sánh giữa Piano cơ và Piano điện, loại nào phù hợp với người mới học đàn?

Lưu ý quan trọng khi sử dụng pedal

Sử dụng Pedal khi diễn tấu một bản nhạc trên đàn dương cầm, các bạn hãy chú ý một số điều sau nhé:

• Không nên giữ pedal liên tục trong suốt bản nhạc
• Nên thay pedal theo từng hợp âm hoặc câu nhạc
• Kết hợp nhịp nhàng giữa tay và chân (tay đổi hợp âm – chân đổi pedal)
• Luôn lắng nghe âm thanh để điều chỉnh độ sâu và thời điểm đạp pedal

Kết luận

Việc làm chủ pedal không thể đạt được trong ngày một ngày hai, mà cần quá trình luyện tập và cảm nhận lâu dài. Khi bạn biết cách sử dụng pedal đúng lúc, đúng cách, bản nhạc sẽ trở nên sống động và truyền cảm hơn rất nhiều.

Tại lớp học đàn Piano tại Hà Nội của chúng tôi, học viên luôn được hướng dẫn chi tiết về kỹ thuật pedal – từ cơ bản đến nâng cao – để bạn không chỉ chơi đúng, mà còn chơi “có hồn” trong từng giai điệu.